PoradyFotowoltaika

Net-billing a stary system opustów – co się zmieniło i co to oznacza dla inwestora

Publikacja: 2025-07-15

Wraz z reformą systemu rozliczania prosumentów w 2022 roku, sposób obsługi nadwyżek energii z instalacji fotowoltaicznych przeszedł istotną zmianę. W praktyce oznacza to nowy sposób projektowania instalacji i inne podejście do opłacalności inwestycji. Mimo zmian systemowych, czas zwrotu instalacji PV wciąż pozostaje na akceptowalnym poziomie.

Net-billing a stary system opustów – co się zmieniło i co to oznacza dla inwestora

Stary system opustów (net-metering)

Obowiązywał dla prosumentów, którzy zgłosili mikroinstalację do przyłączenia do 31 marca 2022 r.

  • Nadwyżki energii oddane do sieci były rozliczane ilościowo.
  • Sieć działała jak „magazyn energii” – bez kosztów przechowywania.
  • Rozliczenia były niezależne od rynkowych cen energii.

W efekcie popularnym stało się przewymiarowywanie instalacji względem potrzeb energetycznych domu (rocznego zużycia), bowiem nadmiar energii „wracał” do domu w niemal pełnej wartości energetycznej.

Nowy system - net-Billing

Dotyczy wszystkich prosumentów, którzy zgłosili mikroinstalację po 1 kwietnia 2022 r. Czym jest nowy system? Jakie są jego główne różnice w stosunku do poprzedniego?

  • Rozliczenia są finansowe (w złotówkach) - nie ilościowe (kWh) jak w net-metteringu.
  • Kupując energię z sieci dokonujemy tego po cenie detalicznej (wraz z opłatami dystrybucyjnymi), a oddając do sieci (sprzedajemy) nadwyżki dokonujemy tego po cenie hurtowej.
  • Środki ze sprzedaży energii są odkładane w zakładzie energetycznym na indywidualnym koncie rozliczeniowym prosumenta - "konto prosumenckie".
  • Środki zgromadzone na „koncie prosumenckiem” są wykorzystywane w pierwszej kolejności na zakup energii. Niewykorzystane środki podlegają wypłacie prosumentowi dopiero po upływie 12 miesięcy, do limitu 20% wartości sprzedaży.

Nowy system został wdrożony dwuetapowo:

  • Od 1 kwietnia do 30 czerwca 2022 r. – okres przejściowy. W okresie tym wartość energii oddanej do sieci była liczona wg średniej miesięcznej ceny z Rynku Dnia Następnego (RDN).
  • Od 1 lipca 2022 r. – pełny net-billing: nadwyżki rozliczane są wg rzeczywistej godzinowej ceny energii na RDN.

Zastanówmy się jak ta zmiana mogła wpłynąć na podejście do projektowania instalacji.

Marketing View: Fotowoltaika

Opłacalność przewymiarowywania instalacji

  • W systemie net-billingu, gdy oddajemy nadwyżkę energii do sieci, tracimy, gdyż cena, po której sprzedajemy, jest niższa niż cena, po której później kupujemy.
  • Korzystne jest projektowanie instalacji z naciskiem na maksymalne zużycie wyprodukowanej energii na własne potrzeby, a nie na wyśrubowaną produkcję w skali roku

Optymalizacja zużycia energii

  • Kluczowym stało się efektywne zarządzanie zużyciem energii poprzez dostosowanie konsumpcji gospodarstwa do godzin produkcji i aktualnych cen hurtowych – np. pracy pompy ciepła, bojlera CWU, ładowania samochodu.
  • Coraz większe znaczenie zaczęły mieć urządzenia pozwalające na gromadzenie energii tj. magazyny ciepła i magazyny energii oraz systemy zarządzania energią (HEMS).

Dobór mocy z uwzględnieniem ekonomiki

  • Instalacje muszą być projektowane z większą precyzją – dobra znajomość profilu zużycia klienta jest kluczowa.
  • Najistotniejszym elementem stało się maksymalizacja oszczędności, a nie realizowanie rekordowej produkcji.

Co z opłacalności inwestycji?

Mimo niedawnych zmian w sposobie rozliczania energii z domowych instalacji fotowoltaicznych, czas zwrotu inwestycji wciąż jest atrakcyjny, co czyni fotowoltaikę nadal opłacalnym rozwiązaniem dla wielu gospodarstw domowych. Do ważnych czynników, które wpływają na ten stan rzeczy są:

  • Ceny elementów składowych instalacji PV spadają od 2021 r.
  • Ceny energii trwale rosną – szczególnie taryfy dla gospodarstw domowych.
  • Programy wsparcia (Mój Prąd, ulga termomodernizacyjna, Czyste Powietrze) nadal są dostępne i istotnie wpływają na faktyczną wysokość inwestycji.

Dobrze zaprojektowana instalacja, również w systemie net-billingu, może zwrócić się w 6–9 lat

Marketing View: Fotowoltaika

Podsumowując

Zmiana systemu rozliczeń energii, szczególnie przejście z net-meteringu na net-billing, wymusza fundamentalną zmianę podejścia do projektowania instalacji fotowoltaicznych. W nowym modelu, gdzie wartość energii oddawanej do sieci jest niższa niż tej kupowanej, od projektantów oczekuje się znacznie większego profesjonalizmu i holistycznego spojrzenia.

  • Instalacje nie mogą być już projektowane „na wyrost”.
  • Od projektatów oczekuje się wyliczenia bilans ekonomiczny, nie tylko energetyczny.
  • Najważniejszym celem staje się jak najwyższy udział autokonsumpcji energii wyprodukowanej z PV.

Net-billing nie oznacza końca opłacalności PV, lecz wymaga bardziej precyzyjnego projektowania rozwiązania.

Należy pamiętać, że przewymiarowanie instalacji, bez strategii wykorzystania nadwyżek, może wydłużyć czas zwrotu.

fotowoltaika
porady ekoterm
porady ekoterm
Net-billing a stary system opustów – co się zmieniło i co to oznacza dla inwestora
fotowoltaika
Net-billing a stary system opustów – co się zmieniło i co to oznacza dla inwestora